Ze starej prasy [42]

Przed drugą wojną światową, w latach 30-tych XX wieku ukazywało się czasopismo "Wiarus". Był to organ podoficerów wojska lądowego i marynarki wojennej wydawany przez Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy.

Nr 26 z 27 czerwca 1936 roku publikował w dziale krajowym fotografię latarni morskiej Rozewie I. Nie ma żadnej tematycznej wzmianki o samej latarni. Poniżej winieta gazety, strona ze zdjęciem i powiększona fotografia.

Prasa ze zbiorów Latarnicy.


Ze starej prasy [41]

"Przewodnik Katolicki" z 17 stycznia 1932 roku, w dziale "Wiadomości różnych" opublikował wzmiankę o naszej latarni morskiej Rozewie. Ukazała się ona w 3 numerze z 1932 roku na 44 stronie numeru.

Poniżej okładka tego wydania, strona z wiadomościami oraz notka o Rozewiu.


Ze starej prasy [40]

Tygodnik "Wybrzeże" w numerze 8,  z 26 grudnia 1982 roku (cena okładkowa gazety wynosiła wtedy 20 zł), opublikował w dziale z reportażami tekst Bogusława Holub pt. "Niewolnicy światła". Artykuł opublikowano na str. 3 oraz dokończenie na stronach 7-9.

Ilustrowany Tygodnik Społeczno-Informacyjny - wychodził od 7 XI 1982, wydawany był przez Gdańskie Wydawnictwo Prasowe RSW Prasa-Książka-Ruch. Początkowo jego nakład wynosił 80 tysięcy, a w roku 1984 – już 125 tysięcy egzemplarzy. Miał zasięg ogólnopolski i oddziały w Szczecinie i Koszalinie. „Wybrzeże” miało zastąpić zlikwidowany "Czas".  

Oprócz licznych materiałów o szeroko pojętej gospodarce morskiej tygodnik publikował reportaże społeczne i obyczajowe.

Fot. stron prasy z archiwum Joanny Wzorek - serdecznie dziękuję za podesłanie skanów stron gazety!


Ze starej prasy [39]

Dziś w cyklu ze starą prasą wyjątkowo (bo staram się wyszukiwać tylko informacje o naszych latarniach) przedwojenna prasa z artykułem dotyczącym latarni francuskiej ale jaka historia! Tragiczna,  z latarnikami i wielkim uczuciem w tle.

W nr 13 z grudnia 1929 roku w "Wielkopolskiej Ilustracji" na stronie 21 opublikowano artykuł o tytule "Tragedia latarników".

Poniżej okładka wydania, cała strona ze zdjęciami i powiększenie na treść artykułu. Przeczytajcie sami.


Ze starej prasy [38]

Dziś w cyklu przeglądu starej rodzimej prasy notka o charakterze światowym, ale oczywiście latarniowym. W lutowym numerze miesięcznika "Morze" z 1968 roku mogliśmy przeczytać, że tradycyjne statki latarniowe zostają pomału wyparte przez platformy latarniowe.

Poniżej okładka nr 2/1968 oraz notka o latarniowcach.

Gazeta ze zbiorów Latarnicy.


Ze starej prasy [37]

Po długiej przerwie wracam do cyklu Ze starej prasy. Miesięcznik "Morze" w pierwszym numerze w 1967 roku opublikował na okładce zdjęcie laterenki Westerplatte czyli wschodniej główki wejściowej w gdańskim porcie.

W całym numerze nie ma już żadnej innej treści na temat latarni morskich, ale ta okładka jest bardzo interesująca. Chodzi mi o specyficzne pomalowanie wieży latarni. Przecież wszyscy pamiętamy, że w ostatnich latach przed rozbiórką (a i również teraz nowa wieża) jest koloru jednolitego - czerwonego.

Prasa ze zbiorów Latarnicy.


Ze starej prasy [36]

Dawno nie sięgałam do starej prasy.  Dziś najwyższa już pora wrócić do tego cyklu.

Organ Korpusu Podoficerów zawodowych wojska lądowego, marynarki wojennej i korpusu ochrony pogranicza "Wiarus" w 1935 roku, w nr 40 z 5 października, dał na okładce naszą piękną przedwojenną latarnię morską z Helu. Więcej na tematy latarniane w tym numerze pisma nie było, ale okładka oddana tak pięknej blizie to jest coś!

Fot. aukcyjna


Ze starej prasy [35]

Dziś w cyklu ze starą prasą bardzo nietypowe wydawnictwo. Nietypowe, bo mam jego tylko fragment (tak było sprzedawane na aukcji) i niewiele o nim wiem.

Powtarzający się napis na dolnych partiach strony skazuje że wydawnictwo nazywa się "Nasz Gdańsk" (w oryg. niem. "Unser Danzig"). Zakres stron tego wydania jaki posiadam - str. 15-26 zawierają także wkładkę ze spisem jakby rocznika tego pisma, spis obejmuje 24 numery zatem był to dwutygodnik.

Artykuł o latarniach zatoki gdańskiej ( a nie tylko Gdańska)  napisał Friedrich-Karl Zemke z Hamburga, który wydał również bardzo cenione przez faromaniaków wydawnictwo książkowe obejmujące opis latarni morskich z polskiego wybrzeża Bałtyku pt. "Deutsche leuchtturme - einst und jetzt".

Kilka ilustracji zdobiących ten artykuł jest naprawdę cenne i unikalne.

Poniżej pierwsza rozkładówka z artykułem Karla Zemke o historii gdańskich latarni

 Poniżej trzecia strona artykułu

Poniżej stara bliza z Nowego Portu

Poniżej zbliżenia na kilka unikalnych ilustracji: latarnia morska nazywana popularnie laternką Westerplatte w dwóch odsłonach (sztych -prawdopodobnie z jakiejś starej locji i zdjęcie)

Poniżej garnek wulkana z Helu i pierwsza murowana latarnia z Helu

Przy tej okazji, komu się uda nabyć na aukcjach, polecam jedno z wydań książki pana Zemke (oczywiście książka jest w języku niemieckim, ale ma charakter bardziej albumowy). Na rynku bywa w tych dwóch okładkach - starsze i nowsze wydanie.

Przy tej okazji, komu się uda nabyć na aukcjach, polecam jedno z wydań książki pana Zemke (oczywiście książka jest w języku niemieckim, ale ma charakter bardziej albumowy). Na rynku bywa w tych dwóch okładkach - starsze i nowsze wydanie.

Prasa: ze zbiorów Latarnicy


Ze starej prasy [34]

Dziś w cyklu zaglądającym do starej prasy chciałabym zaprezentować wam ciekawą notkę z "Kuriera Literacko-Naukowego" dodatku naukowego do "Ilustrowanego Kuriera Codziennego" dotyczącą ptactwa ginącego na Przylądku Rozewskim, które lecąc w kierunku światła latarni ginęło.

Co ciekawe odkąd latarnia na Rozewiu stała się jednocześnie radiolatarnią ptaki omijały już to miejsce i nie ginęły u jej stóp. Wszystko jest w krótkim akapicie prezentowanym poniżej, gdzie ujawniono również co to jest tzw. "mięso" latarników. Zapraszam do lektury.

Większy artykuł autorstwa znanego już wszystkim faromaniakom Alfreda Świerkosza pt. "Spostrzeżenia ornitologiczne..." zdobi zdjęcie z widokiem z latarni rozewskiej w kierunku kosy półwyspu helskiego.

Poniżej fragment okładki wydania Kuriera z 1936 roku i artykuł oraz zdjęcie z latarni rozewskiej.

Fot. ze zbiorów Latarnicy


Ze starej prasy [33]

W dzisiejszym cyklu przeglądu starej prasy latarniana perełka z "Kurjera Warszawskiego" (jego niedzielnego dodatku ilustrowanego). Rzadkość, bo pokazuje nieistniającą już latarnię morską w Gdyni Oksywie.

Zdjęcia i notka o postępach budowy i rozwoju gdyńskiego portu ukazały się 7 kwietnia 1928 roku.

Gazeta ze zbiorów prywatnych Latarnicy


Ze starej prasy [32]

Dziś wracam do interesującego cyklu "Ze starej prasy", który zawsze przenosi nas  w mniej lub bardziej odległe czasy, kiedy to w rodzimej prasie ukazała się jakaś notka czy artykuł dotyczący naszych latarni.

Tym razem chciałabym zwrócić uwagę na majowe wydanie "Ilustrowanego Kuriera Codziennego" z 1934 roku. W numerze 19 ukazało się zdjęcie najsłynniejszego rozewskiego latarnika - Leona Wzorka podczas pracy.

Poniżej fragment rozkładówki ze zdjęciem z Latarnikiem Leonem Wzorkiem z Rozewia oraz notka prasowa o latarniku o nagłówku: RADJOLATARNIA ROZEWSKA

Poniżej okładka Ilustrowanego Kuriera Codziennego z 7 maja 1934 roku (nr 19)

Gazeta ze zbiorów Latarnicy.


Ze starej prasy [31]

Z przyjemnością dziś prezentuję prawdziwą gratkę. Krótka notka w archiwalnym numerze "Morza" dostarcza pasjonujących informacji nt remontu i ulepszeń w latarni morskiej Rozewie.

Ta informacja ukazała się w nr 12 z grudnia 1931 roku. "Morze - organ Ligi Morskiej i Kolonjalnej" był wtedy okienkiem na świat. Głównie świat mórz i oceanów i dla wielu Czytelników lektura tego pisma była podrożą w odległe rejony świata.

Stare numery "Morza" to skarby dla miłośników latarni. Znajdujemy tam ciekawe informacje o naszych blizach, czytamy informacje i artykuły z lat kiedy świeciła jeszcze latarnia Oksywie, Jastarnia Bór czy Góra Szwedów. Uwielbiam sięgać po te stary artykuły i łapać klimat tamtych dni.

Fot. zasoby publiczne biblioteki cyfrowej


Ze starej prasy [30]

We wrześniu na jednym z portali akcyjnych udało mi się zakupić egzemplarz tygodnika "Iskry" sprzed II WŚ. Numer pisma o tyle dla mnie cenny i wyjątkowy, bowiem na jego okładce znalazła się fotografia latarni morskiej w Helu.

"Iskry" były tygodnikiem ilustrowanym dla młodzieży i ukazywały się od 1922 roku. Redakcja czasopisma miała siedzibę w Warszawie. Wewnątrz numeru nie ma artykułu nt Helu czy latarni morskich za to znalazł się tekst o tytule "Wierzyć się nie chciało" traktujący o narodzinach portu Gdynia.

"Iskry" które dziś Wam prezentuję w cyklu Ze starej prasy to nr 8  z 8 lutego 1930 roku.

Prasa z archiwum Latarnicy.


Ze starej prasy [29]

Po kilku miesiącach przerwy wracam do wpisu z cyklu "Ze starej prasy". W tym miesiącu udało mi się nabyć na portalu aukcyjnym czasopismo "Światowid" z interesującym latarnianym artykułem. Jest to numer 17 (402) z kwietnia 1932 roku.

Opublikowano w nim artykuł Alfreda Świerkosza pt. "Polska posiada najsilniejszą latarnię morską w Europie". Przypomnę, że Alfred Świerkosz uchodzi za twórcę tzw. legendy nt Żeromskiego i jego pomieszkiwania w rozewskiej blizie. Twórcę w tym sensie, że jeździł i przeprowadzał rozmowy z latarnikiem Leonem Wzorkiem i potem publikował na temat pobytu pisarza na Rozewiu artykuły w prasie ogólnopolskiej.

W tym numerze "Światowida" napisał o latarni Rozewskiej jako znaku nawigacyjnym o najsilniejszej optyce w Europie jak na swoje czasy. Poniżej kilka ujęć czasopisma: okładka, strona z artykułem i zbliżenia na zdjęcia.

Prasa: ze zbiorów Latarnicy.


Ze starej prasy [28]

Tygodnik "Przekrój" w 1956 roku (nr 569, z  4 marca 1956 roku) opublikował bardzo ciekawy artykuł Romana Burzyńskiego pt. "Zima w Jastarni". Część artykułu nosi tytuł: "Na narty - pod latarnię morską".

Jak wiadomo jastarnicka bliza jest na dużej wydmie. I kto miał ochotę mógł tam zimą na nartach śmigać - zwłaszcza że w latach 50-tych XX wieku drzewa były mniejsze albo w niektórych częściach pasa wydmowego nie było ich wcale.

Mamy też zimowe zdjęcie z Jastarni - widok na brzeg od strony morza - widać nad pasmem linii drzew wieżę latarni.


Ze starej prasy [27]

Magazyn Ilustrowany dla Młodzieży "Dookoła świata" w 30 numerze z 28 lipca 1957 roku publikował tekst pana Jerzego Woydyłło (uzupełniony fotografiami autora) pt. "Światło na strądzie".

Artykuł znajdował się na str. 12-13 oraz jego dokończenie przeniesiono na str 22. Tekst dotyczy historii i czasów współczesnych rozewskiej blizy. Zakończony jest mini słownikiem gwary kaszubskiej.

Prasa z archiwum Latarnicy.


Ze starej prasy [26]

Dziś chciałabym Wam pokazać przedruk z jakiejś anonimowej dla mnie starej prasy/publikacji, o której niestety nie mam pojęcia. Na aukcjach internetowych sprzedawano jej fragment,  a konkretnie zestaw stron 194-224 i nigdzie nie ma informacji z czego zostały wypięte.

Za to na str. 204 opublikowano archiwalne już - przed podwyższeniem wieży - zdjęcie latarni morskiej na Rozewiu.

Prasa - z archiwum Latarnicy.


Ze starej prasy [25]

Moje pokolenie i wcześniejsze z pewnością pamięta jeszcze takie tytuły prasy dziecięcej i młodzieżowej jak "Płomyk" i "Płomyczek". "Płomyk" miał długą tradycję. Świadczy o tym choćby fakt, że w swoich zbiorach posiadam jeden przedwojenny numer. Powodem jego nabycia było oczywiście zdjęcie latarni morskiej, jakie opublikowali.

Numer 30 z 13 kwietnia 1937 roku zwiera zdjęcie helskiej latarni morskiej z włączoną optyką. Fotografia była tylko luźną ilustracją do publikowanej w odcinkach powieści dla młodzieży pt. "Wiercipięta Profesor i Placek" autorstwa Jerzego Ostrowskiego. Rysunkowy motyw latarni morskiej pojawił się również na wewnętrznej stronie okładki - jako stały motyw publikacji w odcinkach "Wędrówka w świat"  F. A. Ossendowskiego.

Prasa - ze zbiorów Latarnicy.


Ze starej prasy [24]

"Ilustrowany Kuryer Codzienny"  - nr 27 z lipca 1938 roku publikował bardzo interesujące zdjęcie z uroczystości na Rozewiu.

Dziś z perspektywy czasu patrząc na ten dokument wiemy, że podniosłe medialnie zdarzenie w latach 30-tych było tylko dobrze skonstruowanym zabiegiem marketingowym. Żeromski w latarni nie spał i nie tworzył choć był tam kilkakrotnie więc zapewne z latarnikiem Wzorkiem rozmawiał.

Tym bardziej cenny i ciekawy jest ten numer "Kuryera" dla miłośników historii związanych z naszymi latarniami. Na ostatniej fotografii widać podpis pod zdjęciem, dlatego dodatkowo go nie wpisuje.

Prasa ze zbiorów Latarnicy.


Zdjęcie na niedzielę [23]

Dodatek Ilustrowany do dziennika "Życie Warszawy" z 31 lipca 1960 roku uraczył mnie bardzo ładnym dużym zdjęciem na okładce. Przedstawia ono główkę wejściową do gdyńskiego portu.

orma architektoniczna tych portowych główek jest chyba na naszym wybrzeżu najbliższa typowym latarniom morskim właśnie w Gdyni. Zdjęcie zaprezentowano z okazji III Ogólnopolskiej Wystawy Fotografiki Marynistycznej.

Autorem tego zdjęcia jest J. Uklejewski - fotoreporter CAF. Został on wyróżniony I nagrodą za wszystkie eksponowane na wystawie prace. Tytuł zdjęcia: "Wejście do portu gdyńskiego".

Poniżej nagrodzona fotografia.

Prasa ze zbiorów Latarnicy.