Kiedy świeciło Oksywie...

W  marcu br. miałam przyjemność przeczytać bardzo ciekawą książkę dla miłośników hostorii i przeszłosci Półwyspu Helskiego pt. "Korespondencja z wybrzeża" jerzego Bandrowskiego. To zbiór reportaży z Jastarni (tam mieszkał Autor przez rok w latach 20-tych XX wieku -po odzyskaniu przez Polskę dostępu do morza) przez rok ). Teksty te ukazywały się w prasie ("Słowo Pomorskie", "Kurier Poznański") od wrzesśnia 1926 do czerwca 1927.

Podczas lektury moją szczegółną uwagę zwróciły te niewilekie fragemnty (czasami to jedno zdanie na tekst) wspominające obserwację jednej ze swiecących w pobliżu latarni morskich.

W całej publikacji Autor wymienia latarnie w Jastarni Borze, Helu i kilkukrotnie tą z Gdyni Oksywia. Dziś chciałabym jej poświęcić ten wpis.

W "Korespondencji z wybrzeża" na archiwalnej fotografii jest też jedyna znana z tego okresu karta pocztowa, na której w bardzo dalekim tle widać zarys latarni na Górze Szwedów.

Poniżej okladka przednia i tylna tej cennej książki wydanej przez Wydawnictwo BIT przy współpracy Muzeum Ziemi Puckiej. Sama książka stanowi 16 pozycję cyklu tzw "Biblioteczki Jastarniańskiej".

Poniżej autor korespondent oraz główna częśc zabudowań latarni osywskiej - niewielka wieża z laterną, fot.

Na stronie 103 w korespondencji z listpada 1926 roku pt "Problem" czytamy we fragmencie:

Poniżej archiwalne ujęcia Oksywie - fot. aukcyjne

Na stronie 108 tej samej korespondecnji czytamy na sam koniec:

Poniżej archiwalne ujęcia latarni - fot.aukcyjne i NAC - dwie fotografie z pogrzebu gem Orlicz-Dreszera - w tle wieża latarni oksywskiej, na ostatnim zdjkęciu na 1 planie rozbity samolot w dalekim tle latarnia

W korespondencji z lutego 1926 roku pt "Połów szprotów" czytamy:

i kawałk dalej a tej samej 188 stronie:

Poniżej archiwalne ujęcia latarni Okywie - fot. 1 z książki "MOorza, statki i okręty", fot. 2 aukcyjna, fot. 3 NAC:

 

Poniżej kilka faktów nt latarni:

– pierwszy raz latarnia zaświecila w 1877 roku
– miała służyć statkom na wodach zatoki puckiej
– wieża miała zaledwie 10,6 m wysokości
–  latarnia była połóżona 6 m od skraju klifu oksywskiego
– klif na którym się mieścila miał 39 m wysokości
– laterna była w kolorze zielonym
– laterna byla na budynku o planie ośmiokąta
- charakteryzowało ją błyskowe białe światło okres co 3 sekundy
– zasięg wynosił 8 Mm
– zaopatrzenie dla latarnika i jego rodziny przywożono łodziami z Pucka, a nie drogą lądową z Gdyni czy Oksywia
– w latarni nie było dostępu do wody pitnej, transportowano ją w beczkach z odległej o około 0,5 km wsi Oksywie
– domek latarnika był jednopiętrowym budynkiem
– na prawo od latarni znajdował się dziki jar, nazywany przez latarników „Morskim Okiem”
– stromo w dół, w kierunku plaży schodziła ścieżka i kamienne schodki, które prowadziły do wąskiego pomostu
– w 1915 roku dokonao znacznego remontu obiektu
– 1 października 1920 przekazano latarnie przez Niemców polskiej administracji morskiej
– w 1932 r zmieniono światło latarni na świecącym przez 15 sekund światło czerwone od strony lądu i białe od strony morza, widoczne przy dobrej pogodzie z odległości 17 mil morskich
– w 1933 roku została ostatecznie wygaszona
– po wygaszeniu była udostępniona do zwiedzania dla turystów za opłatą wstępu wysokości 1 złotego polskiego
– w 1939 roku został doszczętnie zniszczony, jednak w momencie przejęcia Oksywia przez Niemców jeszcze stał

Jeden z archiwalnych wpisów blogowych pokazujący jak dziś wygląda miejsce gdzie stała latarnia Oksywie:

https://latarnica.pl/2021/10/08/jesien-na-oksywiu/

Poniżej model latarni Oksywie z Parku Miniatur z Niechorza:

Poniżej bardzo intersujące rekonstrukcje 3D latarni oksywieksiej i jej oklicy wykonane w ramach projektu Stowarzyszenia Wiatr od Morza, zachęcam też do odwiedzenia ich strony na facebooku: https://www.facebook.com/people/Wiatr-od-Morza/100072019998619/?refid=52&paipv=0&eav=AfaQxHv8GOtAYSnWhqb-zJ5-4UKvzXWHoCjMmF98EKsimKBP1TE0lVanVBoqJNmaH1E

Istnieje też możliwość zakupu modelu kartonowego latarnido samodzielnego złożemia, poniżej zdjęcia, fot. ze strony sklep.gpm.pl

 

 


Zdjęcie na niedzielę - 31 marca 2024

Podczas wielkanocnego spotkania załogi Urzędu Morskiego w Gdyni - 22 marca br. - ogłoszone zostały wyniki II edycji konkursu fotograficznego „Urząd Morski w Gdyni – ludzie, inwestycje, obiekty. Praca i zadania okiem Pracowników”.

Przedmiotem Konkursu są fotografie wykonane przez Pracowników na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, znajdującym się w jurysdykcji Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni lub poza tym terytorium, pod warunkiem, że mają związek z zadaniami Urzędu. Tematem Konkursu są zadania i obiekty Urzędu. Jak i rok wcześniej nagrodzono 3 prace. Jedna z nich przedstawia latarnię morską w Stilo. Poniżej ta fotografia.

Fot. Katarzyna Fiutowska „Stróż nocnych fal”  - laureatka II konkursu fotograficznego "Urząd Morski w Gdyni – ludzie, inwestycje, obiekty. Praca i zadania okiem Pracowników"


Luty w Stilo [3]

Dziś podobnie jak w poprzednim odcinku - pooglądamy nie tylko zdjęcia z główną bohaterką ale i zobaczymy piękną plażę niedaleko latarni, podstawę buczka z plaży, murowany buczek (aktualnie w remoncie), urokliwy las i klucz ptaków zwiastujący wiosnę.

Fot. Lidia Czuper / luty 2024


Zdjęcie na niedzielę - 24 marca 2024

Dziś dla odmiany (choć mamy już kalendarzową wiosnę) wracam na chwilę do klimatów zimowych - choć fotografia powstała jesienią ubiegłego roku. Poniżej zabytkowa latarnia w gdańskim Nowym Porcie.

Fot. Czesiek Pajkert / Latarnia Morska Gdańsk Nowy Port 30 listopada 2023


Marcowo przy latarni Hel [vol. 1]

Na dziś zaplanowałam fotorelację z dnia 9 marca br. z Helu. Taka była pogoda i tak prezentowała się latarnia Hel tego dnia. Pomału czuć nadchodzącą wiosnę. Drzewa jeszcze bez liści i mało zieleni ale jak tylko więcej przygrzeje słońce przyroda półwyspu się obudzi.

Fot. Lidia Czuper / 9 marca 2024


Latarnia lutego 2024

Tak, tak oczy was nie mylą. Mamy marzec, ale w lutym miałam tak dużo innych pilnych tematów, że nie zmieścił się już wpis z latarnią z kalendarza. Więc dziś go nadrabiam choć wyjątkowo niechronologicznie.

Latarnią lutego br była St. Mary's Lighthouse. Poniżej karta lutowa:

Latarnia należy do tych położonych w północno-wschodniej Anglii z hrabstwa Tyne and Wear.

Poniżej kilka faktów na temat tego obiektu:

– zbudowana w 1888 roku
– niekatywna od 1984 roku
– wysokość wieży 46 m
– oryginalna soczewka Fresnela została wysłana do muzeum latarni morskich w Penzance
– przy latarnia zachowały się oryginalne zabudowania
– Trinity House zbudował tę latarnię morską, aby zastąpić XVII-wieczną wieżę zamku Tynemouth
– w maju 2012 roku latarnia została wpisana na listę zabytków II stopnia
– położona na skalistym cyplu na północ od Whitley Bay
– w 2024 roku latarnia ma przejść kapitalny remont
– wieża otwarta dla wycieczek z przewodnikiem w dni, kiedy pozwala na to czas odpływu
– dojazd drogą, parking zapewniony

Poniżej stara kartka pocztowa z leuchtturm-welt.net

Poniżej widok satelitarny i Street View z Google Maps oraz dwa zdjęcia z wikipedia.org

Poniżej zdjęcia lotnicze z marinas.com


Przełom lutego i marca na wybrzeżu

Dziś dzięki fotograficznym podróżom Kasi Foigt pooglądamy koncówkę lutego we Władysławowie, na Rozewiu, w Gdyni Orłowie i w Kuźnicy.

Poniżej Władysławowo

Poniżej Rozewie I i II

Poniżej Orłowo

Poniżej Kuźnica

Fot. Kasia Foigt / luty 2024

Poniżej zdjęcia ze Stilo z początku marca br.

Fot. Baza Oznakowania Nawigacyjnego / marzec 2024


Zdjęcie na niedzielę - 17 marca 2024

Dziś zdjęcie pokazujące jak piękna może być wiosna na wybrzeżu, a nawet przy samej latarni morskiej. Poniżej latarnia w Kołobrzegu i tuż przy niej trawnik ukwiecony krokusami. Zdjęcie z początku marca z profilu na facebooku o nazwie Kołobrzeg z bliska. Inne zdjęcia znajdziecie też na instagramie pod adresem kolobrzegzbliska.

 


Luty w Stilo [2]

Poza samą latarnią Stilo w jej bliskiej okolicy przepiękne śa również lasy, urokliwa, pusta nawet w sezonie plaża oraz podstawa biczka na samej plaży i murowana ceglasta kolumna w paśmie nadbrzeżnego lasu.

Fot. Lidia Czuper / luty 2024

Poniżej lokalizacja latarni Stilo oraz murowanego starego buczka - zdjęcia satelitane Google Maps

 


Latarnia marca 2024

Pierwszy raz mi się zdarzyło, że minąl miesiąc - w tym przypadku luty - i zapomniałam dać wpis o latarni z kalendarza. Nadrobię to w tym miesiącu ale dla porządku mamy marzec więc najpierw latarnia marca 2024.

Poniżej karta z kalendarza:

Tak się złożyło, że o tej latarni już pisałam (tylko w dziale Widoki z podróży), więc danych historycznych czy technicznych nie będę powtarzać. W tym celu i obejrzeniu innych zdjęć tego obiektu możecie zajrzeć do wpisu archiwalnego z 2019 roku:

https://latarnica.pl/2019/10/21/widoki-z-podrozy-37/

Żeby nie powielać również materaiłu fotograficznego poniżej wybór zdjęć tej latarni z Wikipedia.org

Ciekawostką jest też to że blisko tej latarni mamy dwa inne obiekty nawigacyjne nazywane Portland Bill High i Portland Bill Low. Poniżej oba na zdjęciach z Google.


Rozewski akcent w biografii Augustyna Necla

W tym roku miałam przyjemność przeczytać wznowione wydanie bardzo ciekawej książki biograficznej o kaszubskim pisarzu Augustynie Neclu. Przy okazji tej lektury natrafiłam na kilka drobnych fragemntów, w których przeplatają się losy Necla z chłapowskim domem należacym kiedyś do rodziny Leona Wzorka.

Książkę napisał Mirosław Kuklik - dla mnie Autor tak ważnego Tryptyku Helskiego o historii miejscowości HEL.

Poniżej front i tył okładki II wydania, spis treści oraz strona, na której pojawia się wzmianka o domu Leona Wzorka.

Poniżej powiększenie fragmentu o domu Wzorka.

Poniżej dwa kolejne fragmenty powiązane tematycznie z Neclem i rozewskim latarnikiem Wzorkiem.

Poniżej aktualny komenatz Autora o miejscu gdzie stał wspominany dom.

Poniżej wycinek wybrzeża z Google Maps z czerownym punketm wskazującym aktualnie lokazliację adresu Żeromskiego nr 52.

Ponieważ nie natrafiłam wcześniej na tą informację - nie wchodzilam nigdy idąc pieszo z Władysławowa na Rozewie - na tereny ośrodków położonych przy Żeromskiego 52. Jak tylko będzie okazja poszukam tego przebudowanego dziś budynku. Jak wskazuje mapa powimien być na terenie Ośrodka Baltic Sport. Chyba że ktoś z was ma jego fotogrfaie to poproszę o podesłanie na maila: monika.sniedziewska@latarnica.pl


Rozewie I zimą [3]

Dziś ostatni odcinek z fotorelacji z Przylądka Rozewie - zrobionej w grudniu 2023 roku. Jak i poprzednio skupiamy się wyłącznie na latarni Rozewie I i jej otoczeniu i wnętrzu.

Na koniec ciekawostka z samej Jastrzębiej Góry. Powstała tam drewniana figura słynnego rozewskiego latarnika Leona Wzorka. Na dokładkę piękna architektura z Jastrzębiej z kaszubskim zdobnictwem.

Fot. Lidia Czuper / grudzień 2023


Zdjęcie na niedzielę - 3 marca 2024

W pierwszą niedzielę marca popatrzmy na niedawno odremontowaną wieżę sopockiej latarni, której nieduże światło znajduje się za zewnętrznej elewacji wieży zakładu leczniczego. Wieża to tak naprawdę obudowany komin tych zakładów. Na starych kartach pocztowych często uchwycono gęsty dym wydostający się z górnej części wieży. Do latarni moźna wejść na bilety, w środku jest szeroka klatka schodowa, wejście proste i nie wymagające.

Fot. Tomasz Stochmal / luty 2024


Rozewie I zimą [2]

Ani się oberzałam jak mamy datę 1 marca, a ja mam jeszcze w poczekalni zdjęcia latarni rozewskich z grudnia 2023. Najwyższa pora na odsłonę drugą, bo czeka jeszcze trzecia galeria zdjęć.

Poniżej prezentowane fotografie pięknie oddają pozasezonowy spokój i urok tego miejsca. Wtedy można w pełni docenić jakie kiedyś musiało być to życie w gospodarstwie rozewskim. Dziś Rozewie płynnie przechodzi w Jastrzębią Górę, ale kiedyś było miejscem odosobnionym, pozostającym poza główną zabudową i miejscowościami. Trzeba było być bardziej samowystarczalnym i poza pracą w latrani prowadzić własne gospodarstwo.

Dziś trudno to dostrzeć ale wciąż przy samym Rozewiu I, mijając pomnik Żeromskiego i idąc w kierunku Chłapowa można dostzrec zabudowania typowo gospodarskie i kury biegające po niedużym ogrodzie za płotem. Rozewie wciąż ma swój niepowtarzalny urok.

Fot. Lidia Czuper / grudzień 2023


Luty w Stilo [1]

Dawno dawno temu w Stilo było tak jak na archiwalnych, rzadkich ujęciach ze starych kart pocztowych. Dziś najbliższe okolice Stilo wyglądają zupełnie inaczej. Głównie za sprawą tego że wokół latarni rośnie gęsty las i nie jest tak wyeksponowan na paśmie wydm i wzgórz jak kiedyś.

Fot. kartki aukcyjne

Jak Stilo i okolice wyglądają AD luty 2024 możecie zobaczyć na zdjęciach poniżej. Ponieważ fotografie były robione w okolicy Waletynek w niektórych kadrach pojawia się stosowny dodatek. W dzisiejszym wpisie dominuje latarnia ale w kolejnych znajdzie się i zasypywana piachem podstawa buczka i murowana wieża.

Weekend przed Walentynkami był tak ciepły na wybrzeżu, że zimowe fotografie wyglądają jak letnie.

Fot. Lidia Czuper / 16 luty 2024


Zdjęcie na niedzielę - 25 marca 2024

Od 3 tygodni w powietrzu wyraźnie czuję wiosnę. I nie ważne czy dzień był cieplejszy czy chłodny. Powietrze pachnie inaczej, słońce mocniej przygrzewa, a ptaki śpiewają od rana jak szalone.

Przepięknie czas wypatrywania wiosny uchwyciła w kadrze wraz z latarnią Stilo Lidia. Ten klucz ptaków, błękit nieba a przecież to była połowa lutego a temperatura wzrosła do kilkunastu stopni na plusie. Mało typowa na tą porę roku. Mnie to ciepło cieszy i mam nadzieję, że zima już nie wróci. Byle do lata!

Fot. Lidia Czuper / 16 luty 2024


Zima w Gąskach

Po zimowym Kołobrzegu dziś dzięki lutowej wyprawie Tomka możemy zajrzeć jak spokojnie wygląda słoneczny dzień w Gąskach poza sezonem.

Miałam okazję wrocić do nich latem 2023 roku po kilkunastu latach nieobecności. Byłam zaskoczona tlumami turystów i zmianami w miejscowości kiedyś malutkiej z małą infrastrukturą dla przyjezdnych. Teraz to popularny kurort i bardzo dużo się w okolicy pobudowało.

Gąski to nie tylko latarnia ale cały kompleks gospodarczy w którego cenrum jest ona - wieża ze światłem. Bardzo lubię tą miejscowość i piękną plażę. Zachęcam by je odwiedzić. Widoki z wieży przepiękne.

Fot. Tomek Smołka / luty 2024


Helskie unikatlne zdjęcia z 1949 roku

Rzadko mam okazję oglądać archiwalne zdjęcia helskiej latarni z lat tuż po II WŚ. Dzięki wpisowi facebookowemu Bazy Oznakowania Nawigacyjnego możemy zobaczyć co dzialo się pod helską latarnią w lipcu 1949 roku. Jak głosi napis z transparentu ze zdjęć miał wtedy miejsce "Start młodzieży polskiej Hel-Warszawa 17.7.49-22.07.49 r."  Imprezie patronował Związek Młodzieży Polskiej, który utworzony został 21 lipca 1948 roku podczas Kongresu Jedności Młodzieży we Wrocławiu. Była to sztafeta na rocznicę powstania organizacji.

Fot. Baza Oznakowania Nawigacyjnego

Z lat 40-tych XX wieku w Narodowym Archiwum Cyfrowym możemy trafić rownież na takie unikalne zdjęćia helskiej latarni.

Oraz widok z helskiej ;aterny na miasteczko Hel

Fot. NAC 


Zdjęcie na niedzielę - 18 lutego 2024

Na lutową niedzielę - piękny słoneczny (aczkolwiek wciąż zimowy) tryptyk z Helu - Park Wydmowy. Kto nie odwiedził tego miejsca podczas pobytu w Helu bardzo polecam - ul. Portowa 84, blisko Fokarium.

Fot. Grzegorz Elmiś / Hel 9 luty 2024


Kołobrzeg w lutym

Cieszę się, że dostałam od miłośnika latarni zdjęcia z obiektu z pogranicza pomorza środkowego i zachodniego. Najczęściej dysponuję aktualnymi zdjęciami z wschodniej części naszego wybrzeża. Tym razem przeniesiemy się do lutowego i wietrzngo Kołobrzegu.

Jak donosiłam w listopadzie 2023 fort i latarnię czeka wielki remont. Więcej możecie przeczytać tutaj:

https://latarnica.pl/2023/11/24/wielka-inwestycja-w-kolobrzeskiej-latarni/

A póki co popatrzmy jak zimą wygląda latarnia z zewnątrz i wewnątrz.

Fot. Tomek Smołka / luty 2024